1. Giới thiệu tổng quan về chùa Đệ Tứ
Chùa Đệ Tứ, có tên chữ là Đại Thánh Quán, tọa lạc trên địa bàn phường Thiên Trường, tỉnh Ninh Bình, nằm cách đường 10 khoảng 200 m. Ngôi chùa được xây dựng trên nền móng cũ của cung Đệ Tứ, một trong những hành cung quan trọng do các vua Trần dựng lên vào thế kỷ XIII để phục vụ việc nghỉ ngơi của vương phi, công chúa và hoàng thân quốc thích. Theo ghi chép trong Đại Nam nhất thống chí, chùa Đại Thánh Quán chính là hành cung thứ tư của triều Trần, về sau người dân địa phương lấy tên Đệ Tứ đặt cho xã và dựng chùa tại đây, tạo nên một di tích mang đậm dấu ấn lịch sử gắn liền với thời kỳ hưng thịnh của vương triều Trần.
Chùa Đệ Tứ tọa lạc trên địa bàn phường Thiên Trường, tỉnh Ninh Bình. (Nguồn: Sưu tầm)
Không chỉ mang giá trị lịch sử sâu sắc, chùa Đệ Tứ còn tọa lạc ở vị trí chiến lược trong không gian kinh đô xưa. Từ chùa đến khu vực đền Thiên Trường chỉ chưa đầy 1 km, thuận lợi cho việc kết nối với các hành cung Đệ Nhất, Đệ Nhị, Đệ Tam và khu vực trung tâm Thiên Trường bằng cả đường thủy lẫn đường bộ. Dấu tích của dòng sông cổ chảy qua hai phía đông tây làng Đệ Tứ thông ra sông Vĩnh Giang cho thấy nơi đây từng là vị trí án ngữ quan trọng, góp phần bảo vệ vòng ngoài của cung Trùng Quang và Trùng Hoa. Trải qua thời gian, khu vực quanh chùa vẫn lưu giữ nhiều địa danh cổ như Ao Kho, Thượng Viên hay Viên Vĩ cùng các di vật như chân tảng đá, sóc đá, mô hình tháp, góp phần tái hiện phần nào diện mạo lộng lẫy của một kinh đô thứ hai sau Thăng Long vào thế kỷ XIII.
2. Khám phá kiến trúc chùa Đệ Tứ
Chùa Đệ Tứ không chỉ là một địa điểm mang giá trị khảo cổ học quan trọng mà còn là công trình kiến trúc giàu tính nghệ thuật, phản ánh rõ nét dấu ấn lịch sử của vùng đất Thiên Trường xưa. Ngôi chùa quay hướng Tây, ẩn mình dưới những tán cây cổ thụ và khung cảnh làng quê thanh bình, tạo nên không gian linh thiêng và tĩnh tại. Tổng thể kiến trúc được xây dựng theo kiểu chữ công, kết hợp hài hòa với các hạng mục phụ trợ như giếng nước, vườn cây, nhà tổ, tăng phòng và nhà khách, mang đến cảm giác gần gũi nhưng vẫn trang nghiêm, đúng với tinh thần của một ngôi chùa cổ lâu đời.
Khu tiền đường của chùa Đệ Tứ gồm năm gian hai chái, được tu sửa vào năm Thành Thái thứ tám nên mang đậm phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Hệ thống kết cấu chồng rường giá chiêng cùng các bẩy tiền, bẩy hậu tạo nên sự vững chãi cho công trình. Trên các xà dọc, xà nách và câu đầu là những họa tiết trang trí nhẹ nhàng như long chầu, tứ quý, lá lật với đường nét thoáng đạt, tinh tế. Tiếp nối tiền đường là tam bảo ba gian, được kết nối bằng kỹ thuật giao mái bắt vần, nơi bài trí mười lăm pho tượng mang phong cách thời Nguyễn, tạo nên không gian thờ tự trang nghiêm và giàu giá trị nghệ thuật.
Chùa Đệ Tứ được xây dựng theo kiến trúc thời Nguyễn. (Nguồn: Sưu tầm)
Phía sau tam bảo là thượng điện gồm ba gian xây ngang, tiếp tục sử dụng kỹ thuật giao mái bắt vần, với các cấu kiện gỗ được trang trí giản dị nhưng hài hòa, tạo nên không gian rộng rãi và thoáng đãng. Bao quanh chùa Đệ Tứ là hệ thống công trình phụ trợ như nhà tổ, nhà khách, phủ mẫu và tăng phòng, tất cả đều được làm bằng gỗ lim, mái lợp ngói nam, giữ được độ bền vững qua thời gian. Không chỉ thờ Phật, chùa còn thờ các danh tướng nhà Trần như Trần Nhật Duật và Phạm Ngũ Lão, góp phần cùng các di tích như đền Thiên Trường, chùa Phổ Minh hay đền Bảo Lộc tạo nên quần thể di tích văn hóa Trần tiêu biểu của Nam Định, đưa du khách trở về với một thời kỳ lịch sử huy hoàng của dân tộc.
3. Kinh nghiệm tham quan chùa Đệ Tứ
3.1. Lựa chọn thời điểm phù hợp và tìm hiểu trước lịch sử chùa Đệ Tứ
Khi lên kế hoạch tham quan chùa Đệ Tứ, du khách nên lựa chọn thời điểm thời tiết thuận lợi, đặc biệt là những ngày khô ráo để việc di chuyển và tham quan diễn ra dễ dàng hơn. Trước chuyến đi, việc tìm hiểu trước về lịch sử hình thành, vai trò của chùa trong không gian kinh đô Thiên Trường xưa sẽ giúp du khách hiểu sâu hơn giá trị của di tích và cảm nhận trọn vẹn ý nghĩa của từng công trình, từng dấu tích còn lưu lại nơi đây.
3.2. Lựa chọn trang phục và giữ thái độ phù hợp
Trong quá trình tham quan chùa Đệ Tứ, việc lựa chọn trang phục lịch sự, gọn gàng là điều cần thiết để thể hiện sự tôn kính với không gian tâm linh. Du khách nên giữ thái độ nhẹ nhàng, đi đứng trật tự, hạn chế nói lớn tiếng và tuân thủ các quy định chung của nhà chùa. Cách ứng xử phù hợp không chỉ giúp bảo tồn giá trị di tích mà còn mang lại trải nghiệm tham quan trang nghiêm và ý nghĩa hơn.
3.3. Kết hợp tham quan những điểm đến nổi bật tại Ninh Bình
Bên cạnh việc chiêm bái tại chùa Đệ Tứ, du khách có thể kết hợp tham quan những điểm đến nổi bật khác trong hành trình khám phá Ninh Bình. Các di tích gắn với triều Trần như đền Thiên Trường, chùa Phổ Minh hay không gian thiên nhiên đặc sắc của Tràng An sẽ giúp chuyến đi thêm phong phú. Ngoài ra, Sun World Ha Nam là lựa chọn phù hợp để đổi gió với không gian vui chơi, giải trí hiện đại, mang đến sự cân bằng thú vị giữa du lịch tâm linh và trải nghiệm giải trí trong cùng một hành trình.
👉 ĐẶT NGAY vé Sun World Ha Nam!
Kết hợp vui chơi tại Sun World Ha Nam. (Nguồn: Sưu tầm)
Chùa Đệ Tứ không chỉ là một di tích lịch sử gắn liền với vương triều Trần mà còn là điểm đến tâm linh mang đậm giá trị văn hóa của vùng đất Ninh Bình. Với kiến trúc cổ kính, không gian thanh tịnh và bề dày lịch sử đáng trân trọng, nơi đây mang đến cho du khách cơ hội tìm hiểu về một thời kỳ huy hoàng của dân tộc và tận hưởng những phút giây an yên hiếm có. Nếu có dịp ghé thăm khu vực Thiên Trường xưa, đừng bỏ lỡ cơ hội tham quan chùa Đệ Tứ để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp lịch sử và chiều sâu văn hóa nơi đây.
