1. Khám phá vẻ đẹp di sản và vị trí độc đáo của động Hoa Lư Ninh Bình
1.1. Vị trí địa lý của động Hoa Lư Ninh Bình
Nằm trên địa phận xã Gia Hưng, tỉnh Ninh Bình, động Hoa Lư Ninh Bình là một trong những điểm du lịch tâm linh và sinh thái đặc sắc của vùng đất cố đô. Từ động Hoa Lư, du khách có thể dễ dàng di chuyển đến các các khu du lịch nổi tiếng khác như Tràng An, Tam Cốc – Bích Động hay chùa Bái Đính. Với vị trí nằm giữa vùng núi đá vôi hùng vĩ và thung lũng xanh mát, động Hoa Lư mang trong mình vẻ đẹp tự nhiên thơ mộng, hòa quyện giữa sông, núi và mây trời.
1.2. Ý nghĩa tên gọi động Hoa Lư Ninh Bình
Tên gọi Hoa Lư gắn liền với lịch sử của kinh đô đầu tiên của nước Đại Cồ Việt, nơi vua Đinh Tiên Hoàng dựng nghiệp, thống nhất giang sơn sau thời kỳ loạn mười hai sứ quân. Từ “Hoa Lư” theo nhiều tài liệu được lý giải có nghĩa là “hoa lau”, bởi vùng đất này xưa kia có rất nhiều lau sậy mọc quanh các thung lũng, khi gió thổi, bông lau trắng ngần lay động như sóng bạc trên cánh đồng. Cũng vì vậy mà người dân địa phương còn gọi nơi đây bằng những tên khác như Thung Lau hay Thung Ông, gắn với địa hình đặc trưng và câu chuyện dân gian truyền lại qua bao đời.
Sở dĩ có tên gọi động Hoa Lư vì nơi đây có rất nhiều lau sậy mọc quanh. (Nguồn: Sưu tầm)
2. Khám phá di tích động Hoa Lư Ninh Bình với loạt trải nghiệm hấp dẫn cho du khách
2.1. Đường lên động Hoa Lư Ninh Bình và kiến trúc độc đáo
Tuy được gọi là động Hoa Lư Ninh Bình nhưng thực chất đây là một thung lũng rộng khoảng 16 mẫu, được bao bọc tứ phía bởi những dãy núi đá vôi uốn vòng cung hùng vĩ. Núi cao trung bình 200m, tạo thành bức tường tự nhiên che chở và bao bọc lấy toàn bộ không gian thung lũng, khiến nơi đây tựa như một “pháo đài” thiên tạo giữa lòng cố đô. Thung Lau có hình gần tròn, đường kính khoảng 200m, mang vẻ đẹp cổ xưa và yên bình. Con đường dẫn vào động là một dốc đá cao khoảng 30m, từng là lối mòn nhỏ gập ghềnh. Ngày nay, để thuận tiện cho du khách, chính quyền đã xây dựng lối đi gồm khoảng 240 bậc đá uốn lượn thành chín khúc, mô phỏng hình rồng vươn mình giữa trời.
Lối đi xuống động Hoa Lư Ninh Bình. (Nguồn: Sưu tầm)
Trên núi và dưới chân núi, từng khóm hoa lau mọc thành từng dải trắng muốt, mỗi khi tháng 10 về lại nở rộ phủ kín cả thung lũng. Những bông lau lay động trong gió, gợi nhớ về hình ảnh Đinh Bộ Lĩnh thuở thiếu thời cùng đám trẻ trong làng tập trận cờ lau. Giữa khung cảnh sông núi hữu tình và sắc lau trắng xóa, động Hoa Lư Ninh Bình hiện lên vừa hùng vĩ vừa trữ tình, mang trong mình hơi thở lịch sử xen lẫn vẻ đẹp mộc mạc của thiên nhiên miền cố đô.
2.2. Tham quan đền Đinh Tiên Hoàng
Nằm giữa trung tâm động Hoa Lư Ninh Bình, đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng là công trình tâm linh quan trọng, gắn liền với triều đại mở đầu thời kỳ độc lập tự chủ của dân tộc. Đền được dựng trên nền dinh lũy xưa của vua Đinh, nơi ông từng rèn quân, lập mưu thống nhất giang sơn. Trải qua nhiều thế kỷ, ngôi đền đã được trùng tu, mở rộng quy mô, nhưng vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm đặc trưng của kiến trúc cổ vùng Hoa Lư.
Bước vào bên trong, du khách có thể chiêm ngưỡng tấm biển gỗ khắc bài thơ chữ Hán của Thúc Bào Lã Xuân Oai, được sáng tác vào năm Tân Mùi (1871), niên hiệu Tự Đức. Bài thơ mô tả cảnh sắc động Hoa Lư xưa với núi non kỳ vĩ, lau trắng bạt ngàn và không khí trầm mặc linh thiêng.
2.3. Đền thờ thánh Nguyễn Minh Không và câu chuyện tâm linh
Phía sau đền vua Đinh là đền thờ Thánh Nguyễn Minh Không, một trong những công trình gắn liền với tín ngưỡng dân gian và tinh thần Phật giáo của vùng cố đô. Đền tọa lạc dưới chân núi, giữa khung cảnh tĩnh lặng, soi bóng xuống mặt hồ trong xanh, tạo nên không gian linh thiêng và an lành. Thánh Nguyễn Minh Không, tên thật là Nguyễn Chí Thành, là vị thiền sư nổi tiếng thời Lý, người sáng lập chùa Bái Đính cổ và được xem là Tổ nghề đúc đồng của Việt Nam.
Dân gian còn truyền lại rằng ông là người có phép thuật cao siêu, từng cứu vua khỏi bệnh nan y, được tôn vinh là Lý Quốc Sư. Sau khi viên tịch, nhân dân tôn ông làm Thánh, lập đền thờ khắp nơi, trong đó đền thờ tại động Hoa Lư được xem là một trong những nơi linh thiêng nhất.
4. Khám phá nét truyền thống và sắc màu văn hóa trong lễ hội động Hoa Lư Ninh Bình
Hằng năm, vào dịp đầu xuân, từ ngày mùng 10 đến 12 tháng Giêng, tại Thung Lau Ninh Bình lại diễn ra lễ hội động Hoa Lư, còn được gọi là lễ hội đền Thung Lau. Lễ hội có quy mô nhỏ hơn so với lễ hội Cố đô Hoa Lư, nhưng vẫn giữ nguyên không khí linh thiêng và trang trọng, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của người dân đối với vua Đinh Tiên Hoàng cùng các bậc tiền nhân có công dựng nước.
Lễ hội truyền thống tại động Hoa Lư Ninh Bình. (Nguồn: Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình)
Lễ hội được tổ chức công phu với nhiều nghi thức truyền thống như rước kiệu, tế lễ và dâng hương. Phần hội diễn ra sôi nổi với các trò chơi dân gian đặc sắc như đấu vật, múa lân, hát chèo, hát dân ca, và đặc biệt là trò tập trận cờ lau, tái hiện hình ảnh Đinh Bộ Lĩnh cùng đám trẻ trong làng luyện quân thuở nhỏ. Tiếng trống hội vang vọng giữa thung lũng lau trắng, khói hương hòa cùng tiếng hò reo rộn rã tạo nên không gian vừa thiêng liêng vừa náo nhiệt, khiến động Hoa Lư Ninh Bình trở thành điểm hẹn văn hóa độc đáo mỗi độ xuân về.
5. Kinh nghiệm tham quan động Hoa Lư Ninh Bình chi tiết cho du khách
Khi đến tham quan động Hoa Lư Ninh Bình, du khách nên chuẩn bị trang phục gọn gàng, lịch sự, phù hợp với không gian di tích và lễ chùa. Nên mang theo lễ vật giản dị như hương, hoa, trầu cau hoặc trái cây tươi để dâng cúng. Ngoài ra, hãy chuẩn bị nước uống, giày thể thao hoặc dép đế thấp để thuận tiện di chuyển trên các bậc đá và giữ vệ sinh chung trong khu di tích.
Về dịch vụ tiện ích, khu vực quanh động có nhiều quán ăn, nhà hàng phục vụ đặc sản địa phương như cơm cháy, dê núi, miến lươn, rượu Kim Sơn. Du khách có thể nghỉ ngơi tại các homestay hoặc khách sạn gần trung tâm Hoa Lư, thuận tiện di chuyển đến các điểm du lịch lân cận.
Thưởng thức đặc sản thịt dê Ninh Bình. (Nguồn: Sưu tầm)
Khi tham quan, du khách cần tuân thủ nội quy di tích, không khắc vẽ lên vách đá, không xả rác và giữ thái độ tôn nghiêm khi vào khu vực thờ tự. Mỗi hành động nhỏ đều góp phần bảo tồn vẻ đẹp và giá trị lịch sử của động Hoa Lư Ninh Bình cho thế hệ sau.
Sau khi khám phá động Hoa Lư Ninh Bình, du khách có thể kết hợp tham quan thêm các điểm nổi tiếng như Tràng An, Hang Múa hay vườn quốc gia Cúc Phương để hành trình thêm trọn vẹn. Ngoài ra, du khách cũng có thể ghé chùa Tam Chúc và vui chơi tại Sun World Hà Nam, tận hưởng không gian tâm linh kết hợp cùng những trải nghiệm giải trí thú vị.
Giữa khung cảnh sông núi hữu tình và không gian linh thiêng cổ kính, động Hoa Lư Ninh Bình mang đến cho du khách cảm giác thanh tịnh, tách biệt khỏi nhịp sống ồn ào thường ngày. Mỗi bước chân trong động như chạm vào hơi thở của lịch sử, gợi nhớ thời kỳ vàng son của kinh đô xưa. Nếu có dịp đến Ninh Bình, hãy một lần ghé thăm động Hoa Lư để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp hòa quyện giữa thiên nhiên, văn hóa và tâm linh của vùng đất cố đô.
