1. Giới thiệu về hệ thống chùa ở Ninh Bình
Ninh Bình là vùng đất lưu giữ hơn 500 ngôi chùa cổ, nhiều công trình có tuổi đời tới hàng thế kỷ, gắn liền với lịch sử hưng thịnh của Đại Việt. Nơi đây được xem là điểm hội tụ của Phật giáo, Nho giáo và tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, phản ánh rõ dấu ấn văn hóa dân tộc qua các triều đại Đinh, Lê và Lý. Không chỉ là vùng đất thiêng, Ninh Bình còn nổi tiếng với không gian thanh tịnh, nơi kiến trúc và thiên nhiên hòa quyện tạo nên cảnh sắc hữu tình. Nhiều ngôi chùa tọa lạc trên núi cao hoặc ven sông, soi bóng xuống mặt nước phẳng lặng, gợi cảm giác bình yên và tĩnh tại.
Mỗi công trình nơi đây đều là minh chứng cho hành trình gìn giữ và phát triển tinh hoa Phật giáo Việt. Kiến trúc tôn giáo uy nghiêm hòa quyện cùng địa hình núi đá vôi đặc trưng tạo nên không gian linh thiêng, khiến Ninh Bình trở thành “cái nôi tâm linh” và là điểm đến di sản không thể bỏ qua trên bản đồ du lịch Việt Nam. Với lịch sử lâu đời, quy mô ấn tượng và phong cảnh thiên nhiên trác tuyệt, Ninh Bình xứng đáng được xem là trung tâm Phật giáo lớn của miền Bắc, nơi gìn giữ tinh hoa văn hóa và tâm linh Việt qua hàng nghìn năm lịch sử.
2. Những ngôi chùa nổi tiếng ở Ninh Bình
2.1. Chùa Bái Đính
Nằm trong quần thể danh thắng Tràng An, chùa Bái Đính tọa lạc tại Phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, cách trung tâm thành phố Ninh Bình khoảng 18km và Hà Nội khoảng 100km. Đây không chỉ là ngôi chùa lớn nhất Đông Nam Á, mà còn là một trong những trung tâm du lịch tâm linh nổi tiếng bậc nhất miền Bắc, thu hút hàng triệu du khách và phật tử ghé thăm mỗi năm.
Chùa Bái Đính - ngôi chùa lớn nhất Đông Nam Á. (Nguồn: Sưu tầm)
Quần thể chùa gây ấn tượng với hàng loạt kỷ lục châu Á và Việt Nam, bao gồm: tượng Phật dát vàng lớn nhất châu Á, hành lang La Hán dài nhất châu Á, tháp Xá Lợi cao nhất châu Á và tượng Phật Di Lặc bằng đồng lớn nhất Đông Nam Á. Những công trình này được thiết kế công phu, kết hợp giữa kiến trúc cổ truyền Việt Nam và những yếu tố hiện đại, tạo nên một tổng thể vừa uy nghiêm vừa hài hòa với cảnh quan núi non trùng điệp của vùng Tràng An.
Bên cạnh giá trị kiến trúc, chùa Bái Đính còn là không gian để du khách tìm lại sự bình yên, tĩnh tại giữa nhịp sống hối hả. Du khách có thể dạo bước qua những hành lang La Hán, chiêm ngưỡng tượng Phật dát vàng hay tháp Xá Lợi, cảm nhận sự trang nghiêm, thiêng liêng của Phật giáo Việt Nam. Ngoài ra, chùa còn là nơi diễn ra nhiều nghi lễ và lễ hội truyền thống, góp phần bảo tồn và lan tỏa văn hóa tâm linh độc đáo, khiến mỗi chuyến tham quan không chỉ là hành trình du lịch mà còn là trải nghiệm văn hóa và tâm linh sâu sắc.
Với vị trí thuận lợi, kiến trúc độc đáo và giá trị văn hóa đặc sắc, chùa Bái Đính xứng đáng là điểm đến không thể bỏ qua khi khám phá Ninh Bình.
2.2 Chùa Bích Động
Chùa Bích Động là một ngôi chùa ba tầng duyên dáng, được xây dựng trực tiếp trên sườn núi. Được hình thành từ thời Lê, chùa Bích Động từng được mệnh danh là “hang động đẹp thứ hai dưới gầm trời”, chỉ sau động Hương Tích.
Chùa Bích Động ẩn mình trên sườn núi thanh tĩnh. (Nguồn: Sưu tầm)
Quần thể chùa được chia thành ba phần: Hạ, Trung và Thượng, mỗi tầng tọa lạc trên một độ cao khác nhau của núi. Du khách sẽ trải nghiệm hành trình leo qua những bậc đá cổ kính, xuyên qua rừng cây xanh mát và những hang động kỳ bí để khám phá từng tầng của ngôi chùa. Kiến trúc nơi đây phản ánh rõ nét thẩm mỹ truyền thống Việt Nam, thanh xà gỗ chắc chắn, mái ngói đất sét giản dị và những bàn thờ yên tĩnh ẩn mình trong hang động tự nhiên.
Chùa Bích Động không chỉ là nơi thờ Phật mà còn là điểm linh thiêng tôn vinh các vị thần hộ mệnh địa phương. Phong cảnh nơi đây thanh bình, xen lẫn tiếng tụng kinh ngân vang cùng tầm nhìn bao quát núi non trùng điệp tạo nên không gian vừa thiền định vừa thơ mộng, lý tưởng để du khách chiêm bái, nghỉ ngơi hay lưu giữ những bức ảnh tuyệt đẹp. Nhờ vị trí gần Tam Cốc, chùa Bích Động thường là điểm dừng chân không thể bỏ qua của du khách khi khám phá Ninh Bình.
2.3 Chùa Dầu
Chùa Dầu là một ngôi chùa cổ nằm tại Xóm chùa, Phường Đông Hoa Lư, Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng từ thời vua Lý Thái Tông, nhưng kiến trúc vẫn mang đậm phong cách đặc trưng của thời Trần. Ngôi chùa tọa lạc trên một khuôn viên rộng khoảng 5.000m² và đã được nhà nước công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia.
Chùa Dầu cổ kính lưu giữ nét văn hóa từ thời xa xưa. (Nguồn: Sưu tầm)
Chùa Dầu là nơi lưu giữ nhiều di vật quý từ thời Trần và Hậu Lê, như bệ đá hoa sen, bia Diên Thành, kết hợp với các công trình kiến trúc mang dấu ấn thời Nguyễn, tạo nên một tổng thể vừa uy nghiêm, vừa đậm chất lịch sử. Du khách khi đến thăm sẽ được dạo bước qua các gian chùa cổ, chiêm ngưỡng những hoa văn chạm khắc tinh xảo, nghe tiếng gió rì rào qua mái ngói và tận hưởng không gian thanh tịnh, yên bình.
Không chỉ là nơi thờ cúng linh thiêng, chùa Dầu còn mang vẻ đẹp yên bình, thanh tịnh. Du khách có thể thong thả dạo bước qua các gian chùa cổ, lắng nghe tiếng gió qua mái ngói, ngắm ánh sáng nhẹ chiếu lên các bức tượng và hoa văn chạm khắc tinh xảo. Chùa Dầu là nơi lưu giữ nhiều di vật quý từ thời Trần và Hậu Lê, như bệ đá hoa sen, bia Diên Thành, kết hợp với các công trình kiến trúc mang dấu ấn thời Nguyễn, tạo nên một tổng thể vừa uy nghiêm, vừa đậm chất lịch sử.
Chùa Dầu là điểm dừng chân lý tưởng cho những du muốn tìm về sự tĩnh lặng, khám phá lịch sử và chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính hiếm có, đồng thời trải nghiệm văn hóa tâm linh đặc sắc của vùng đất Cố đô.
2.4 Chùa Địch Lộng
Chùa và động Địch Lộng tọa lạc tại Xã Gia Trấn, Ninh Bình được mệnh danh là “Nam thiên đệ tam động”. Nơi đây nổi bật với vẻ đẹp cổ kính, uy nghi và cảnh quan thiên nhiên tuyệt mỹ. Giữa núi non trùng điệp, những hàng cây cổ thụ xanh mát, ngôi chùa sừng sững ở đó, tạo nên không gian thanh tịnh và yên bình.
Chùa Địch Lộng ẩn mình trong mây, trong núi. (Nguồn: Sưu tầm)
Tên “Địch Lộng” còn gợi hình ảnh sáo núi, bởi khi gió thổi qua các khe đá, vang lên âm thanh vi vu như tiếng sáo ngân, khiến du khách cảm nhận được sự linh thiêng và huyền bí của nơi đây. Chùa còn sở hữu nhiều cụm di tích quan trọng: đền thờ Lý Quốc Sư, tượng Phật, Đức Ông cùng 5 tháp cao 3 tầng, mỗi công trình đều mang nét kiến trúc cổ kính và tinh xảo, hòa hợp với cảnh quan tự nhiên xung quanh.
Chùa Địch Lộng là điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn tìm về sự bình yên, chiêm bái linh thiêng và tận hưởng không gian núi non hùng vĩ, đồng thời khám phá những giá trị văn hóa và tín ngưỡng truyền thống của Ninh Bình.
2.5 Chùa Non Nước
Chùa Non Nước nằm dưới chân ngọn núi Non Nước bên bờ sông Đáy thơ mộng. Ngôi chùa mang vẻ đẹp cổ kính, mộc mạc nhưng không kém phần linh thiêng, hòa quyện cùng khung cảnh thiên nhiên tạo nên cảnh sắc hữu tình hiếm thấy.
Chùa Non Nước bên bờ sông Đáy thơ mộng. (Nguồn: Sưu tầm)
Trải qua nhiều năm tháng, chùa Non Nước vẫn giữ được nét kiến trúc truyền thống đặc sắc với mái cong, tường gạch phủ rêu xanh, các chi tiết điêu khắc tinh xảo, phản ánh dấu ấn văn hóa lâu đời nơi đây. Không gian yên bình và tĩnh lặng của ngôi chùa giúp du khách thả lỏng tâm hồn, cảm nhận vẻ đẹp hiền hòa và tìm lại sự thanh tịnh giữa núi sông trùng điệp.
Chùa Non Nước không chỉ là điểm chiêm bái linh thiêng mà còn là nơi lý tưởng để trải nghiệm văn hóa, lịch sử, khám phá kiến trúc cổ và tận hưởng cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp của Ninh Bình.
3. Hành hương và trải nghiệm tại chùa Ninh Bình
3.1 Du lịch tâm linh kết hợp nghỉ dưỡng
Du lịch tâm linh là một loại hình đặc biệt, nơi du khách không chỉ khám phá văn hóa, lịch sử mà còn tìm kiếm sự bình yên, thanh thản trong tâm hồn. Khác với các chuyến đi thông thường, hành trình này hướng đến trải nghiệm giá trị tinh thần sâu sắc, giúp giải tỏa căng thẳng, lo âu và tìm thấy sự cân bằng trong cuộc sống.
Khi tham quan các ngôi chùa Ninh Bình, du khách vừa có thể chiêm bái, vừa thưởng ngoạn cảnh quan núi non hùng vĩ, sông nước hữu tình và những công trình kiến trúc cổ kính. Nhiều khu vực quanh chùa còn cung cấp dịch vụ nghỉ dưỡng, nhà hàng, quán cà phê với view núi, tạo điều kiện lý tưởng để vừa tĩnh tâm, vừa thư giãn.
Hành trình du lịch tâm linh tại Ninh Bình không chỉ là chuyến đi tham quan đơn thuần mà còn là hành trình kết hợp trải nghiệm văn hóa, khám phá tín ngưỡng và tận hưởng thiên nhiên, giúp du khách tìm lại sự bình yên, thanh thản và cân bằng trong đời sống tinh thần.
3.2 Nghi lễ và phong tục cầu an
Khi đến các ngôi chùa Ninh Bình, du khách sẽ được tham gia nghi lễ thắp hương cầu phúc, cầu lộc, cầu duyên, đặc biệt vào dịp đầu năm mới hoặc các ngày lễ trọng. Hoạt động này không chỉ thể hiện lòng thành kính mà còn mang ý nghĩa gắn kết tâm linh, cầu mong sự bình an, may mắn và hạnh phúc trong cuộc sống.
Bên cạnh đó, du khách có thể tìm hiểu sâu hơn về văn hóa Phật giáo và các nghi lễ truyền thống địa phương. Từ cách sắp xếp lễ vật, cúng bái, đến các điệu niệm, tụng kinh và phong tục địa phương, tất cả đều phản ánh giá trị văn hóa, tín ngưỡng và triết lý sống của người Việt qua nhiều thế kỷ. Tham gia những nghi lễ này giúp du khách không chỉ được chiêm bái mà còn được trải nghiệm trực tiếp đời sống tâm linh, hiểu rõ hơn về phong tục, truyền thống và triết lý nhân sinh sâu sắc.
4. Cách di chuyển đến Ninh Bình
Từ Hà Nội, du khách có thể lựa chọn xe khách xuất phát từ bến xe Giáp Bát, hoặc Limousine đón tại các điểm quanh Hà Nội, với giá vé dao động từ 100.000 – 150.000 đồng. Hành trình chỉ mất khoảng 2 giờ, thích hợp cho những chuyến du lịch ngắn ngày hay cuối tuần. Ngoài ra, nếu muốn chủ động khám phá, du khách có thể thuê xe máy hoặc ô tô tự lái để đi tham quan các ngôi chùa và danh thắng quanh Ninh Bình.
Nếu xuất phát từ TP. HCM, du khách có thể bay ra Hà Nội . Hiện nay, các hãng hàng không lớn như Vietnam Airlines, Vietjet Air và Bamboo Airways và Sun PhuQuoc Airways. Giá vé dao động từ 900.000 đến 1.300.000 đồng/chiều, tùy thời điểm và hạng vé. Sau khi đến Nội Bài, du khách có thể tiếp tục đi xe khách hoặc Limousine về Ninh Bình, hành trình khoảng 2 - 3 giờ.
5. Lưu ý khi tham quan chùa ở Ninh Bình
Để chuyến đi ý nghĩa hơn, du khách nên lưu ý một số điều cơ bản:
Ăn mặc lịch sự, trang nghiêm, tránh ồn ào trong khu vực lễ Phật.
Không xả rác, giữ gìn cảnh quan chùa chiền và môi trường xung quanh.
Thời điểm thích hợp nhất để tham quan là vào sáng sớm hoặc chiều muộn, lúc này du khách có thể tránh cảnh đông đúc, đồng thời tận hưởng không gian yên tĩnh, thanh tịnh của chùa.
Việc tuân thủ những lưu ý này không chỉ giúp du khách có trải nghiệm trọn vẹn mà còn góp phần bảo tồn giá trị văn hóa và vẻ đẹp cổ kính của các ngôi chùa Ninh Bình.
Chùa ở Ninh Bình không chỉ là nơi hành hương linh thiêng mà còn là không gian văn hóa – tâm linh đặc sắc giữa vùng cố đô. Mỗi ngôi chùa đều ẩn chứa câu chuyện lịch sử và vẻ đẹp riêng, mang đến cho du khách hành trình lắng đọng, an yên và đầy ý nghĩa khi đặt chân đến mảnh đất Ninh Bình. Sau hành trình dài ngập tràn trải nghiệm, nếu du khách muốn tiếp tục khám phá các hoạt động vui chơi giải trí, du khách có thể tham khảo một số điểm đến như Công viên nước Ninh Bình, Công viên Khủng Long hay Sun World Hà Nam. Nơi đây sẽ đem đến cho du khách không gian vui chơi trẻ trung và nhiều hoạt động phù hợp cho cả gia đình.
