1. Tổng hợp những ngôi chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình linh thiêng
Giữa khung cảnh trầm mặc của cố đô, những chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình như chứng nhân cho bao lớp thời gian trôi qua. Mỗi ngôi chùa mang trong mình câu chuyện riêng về lịch sử, tín ngưỡng và kiến trúc độc đáo. Cùng khám phá những ngôi chùa linh thiêng nhất vùng đất này để cảm nhận vẻ đẹp cổ kính hòa cùng không khí thanh tịnh của chốn thiền môn.
1.1. Chùa Nhất Trụ
Nằm trong quần thể di tích Cố đô Hoa Lư, chùa Nhất Trụ tọa lạc tại phường Tây Hoa Lư, là một trong những ngôi chùa cổ kính và linh thiêng bậc nhất của vùng đất này. Ngôi chùa được xây dựng vào năm 995, dưới triều vua Lê Đại Hành, mang đậm dấu ấn của thời kỳ Phật giáo hưng thịnh gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước.
Chùa Nhất Trụ được xây dựng dưới thời vua Lê Đại Hành. (Nguồn: Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình)
Tên “Nhất Trụ” nghĩa là “một cột”, bắt nguồn từ cột kinh đá bát giác cao hơn 4 mét được dựng ngay trước sân chùa. Trên thân cột khắc nhiều bài kinh Phật bằng chữ Hán cổ, thể hiện tư tưởng từ bi và trí tuệ của đạo Phật. Trải qua hơn một thiên niên kỷ, cột kinh vẫn đứng sừng sững giữa sân, trở thành biểu tượng của sự trường tồn và là minh chứng sống động cho nền văn hóa cổ Hoa Lư.
Kiến trúc của chùa mang nét đặc trưng của thời Tiền Lê, với bố cục hình chữ “đinh” gồm cột kinh Lăng Nghiêm, chính điện, nhà tổ, phòng khách, nhà ăn và các tháp. Mái ngói rêu phong, tường gạch cũ kỹ cùng khung cảnh yên bình giữa núi non bao quanh khiến nơi đây trở thành điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn tìm về chốn an yên.
Đến với chùa Nhất Trụ, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính của công trình nghìn năm tuổi mà còn có cơ hội lắng lòng, cảm nhận sự thanh tịnh giữa không gian linh thiêng. Đây là điểm đến không thể bỏ qua khi khám phá vùng đất cố đô đầy trầm mặc và huyền bí.
1.2. Chùa Bái Đính
Nằm trên sườn núi Bái Đính thuộc phường Tây Hoa Lư, chùa Bái Đính là một trong những chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình nổi tiếng và linh thiêng bậc nhất. Nơi đây không chỉ là điểm đến hành hương quan trọng mà còn là biểu tượng văn hóa tâm linh gắn liền với vùng đất cố đô ngàn năm lịch sử.
Khu chùa Bái Đính gồm hai phần: chùa cổ nằm sâu trong núi và chùa mới được xây dựng từ năm 2003 với quy mô hoành tráng. Chùa cổ lưu giữ những hang động tự nhiên thờ Phật và các vị thần linh bản địa, mang đậm dấu ấn của đạo Phật Việt cổ. Trong khi đó, khu chùa mới nổi bật với kiến trúc nguy nga, mái ngói cong vút, tượng đồng khổng lồ và không gian mở thoáng đãng, hài hòa với thiên nhiên.
Nơi đây còn được mệnh danh là quần thể chùa lớn nhất Đông Nam Á với nhiều kỷ lục đáng tự hào. Có thể kể đến như hành lang La Hán dài 1052 m với 500 pho tượng bằng đá xanh, tượng Phật Di Lặc bằng đồng nặng 80 tấn, cùng đại hồng chung lớn nhất Việt Nam. Mỗi công trình đều mang giá trị nghệ thuật và tâm linh sâu sắc, thể hiện niềm tin, lòng tôn kính và khát vọng an yên của con người.
Giữa khung cảnh núi non trùng điệp và không khí thanh tịnh, chùa Bái Đính trở thành điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn chiêm bái, vãn cảnh hay đơn giản là tìm lại sự bình yên trong tâm hồn. Mỗi bước chân qua hành lang La Hán, mỗi tiếng chuông ngân giữa mây trời Ninh Bình đều gợi cảm giác thiêng liêng và tĩnh tại khó quên.
1.3. Chùa Địch Lộng
Ẩn mình bên sườn núi ở xã Gia Trấn, tình Ninh Bình, chùa Địch Lộng là một trong những chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình mang vẻ đẹp vừa linh thiêng vừa hùng vĩ. Nơi đây không chỉ là chốn tu hành thanh tịnh mà còn là di tích kết hợp hài hòa giữa kiến trúc cổ và kỳ quan thiên nhiên. Vua Minh Mạng từng ban tặng nơi này danh hiệu “Nam thiên đệ tam động”, tức động đẹp thứ ba trời Nam, khẳng định giá trị đặc biệt của quần thể chùa trong kho tàng thắng cảnh Việt Nam.
Chùa Địch Lộng nằm trong vòm hang cao khoảng 20m được xây dựng vào năm 1740, ban đầu lấy tên Nham Sơn động Cổ Am tự, sau này đổi thành tên chùa Địch Lộng. Quần thể chùa gồm nhiều hạng mục độc đáo như đình đá với 16 cột đá nguyên khối chạm khắc rồng bay mây uốn, chùa Hạ ba gian cổ kính, hồ bán nguyệt và khu vườn tháp rêu phong nằm nép mình bên triền núi.
Bước qua 105 bậc đá dẫn lên cửa động, du khách như được mở ra một thế giới huyền ảo với Hang Sáng và Hang Tối đầy nhũ đá hình thù kỳ lạ. Trên mái vòm hang cao 8 mét treo quả chuông nặng gần một tấn được đúc từ thời Nguyễn. Trước cửa động là sân rộng có phủ thờ Bà Chúa Thượng Ngàn, Đức Thánh Mẫu, hai giếng ngọc trong vắt và tượng ông Thiện – ông Ác cưỡi sư tử. Đứng tại sân này, phía bên phải là chùa với mái là vòm hang cao khoảng 20 m, sâu khoảng 30 – 40 m. Bên trong hang, các pho tượng Phật được sắp xếp từ ngoài vào trong, từ thấp lên cao một cách hài hòa và trang trọng. Nổi bật nhất là ba pho tượng Tam Thế Phật sơn son thếp vàng được ban tặng từ thời vua Thiệu Trị, cùng tượng Phật Bà Quan Âm và tượng A Di Đà tạc từ đá xanh nguyên khối.
1.4. Chùa Am Tiên
Nằm ẩn sâu trong thung lũng được bao bọc bởi núi non trùng điệp, chùa Am Tiên là một trong những chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình nổi tiếng với vẻ đẹp tĩnh lặng và huyền bí. Ngôi chùa thuộc địa phận phường Tây Hoa Lư, nằm giữa dãy núi Ngũ Phong Sơn, nơi được ví như “tuyệt tình cốc” của vùng cố đô. Không gian nơi đây như bị tách biệt khỏi thế giới ồn ào bên ngoài, chỉ còn lại tiếng gió, tiếng chim và mặt hồ trong xanh phản chiếu bóng núi, tạo nên một khung cảnh nên thơ hiếm có.
Chùa Am Tiên nằm ẩn sâu trong thung lũng được bao bọc bởi núi non trùng điệp. (Nguồn: Sưu tầm)
Theo ghi chép lịch sử, Am Tiên từng là nơi vua Đinh Tiên Hoàng nuôi thú dữ và xét xử tội nhân. Sau này, khi vua Đinh không còn nữa, chùa Am Tiên trở thành nơi Thái hậu Dương Vân Nga lựa chọn làm nơi tu hành vào những năm tháng cuối đời. Bà lấy pháp danh là Bảo quang Hoàng Thái Hậu và đã sống tại đây cho đến ngày tạ thế.
Ghé thăm chùa Am Tiên, du khách không chỉ chiêm bái nơi linh thiêng mà còn tìm thấy sự bình yên sâu lắng. Mỗi bước chân nơi đây là hành trình trở về với tĩnh tại và niềm an nhiên giữa thiên nhiên bao la, nơi đất trời và lòng người giao hòa trong không khí trầm mặc, cổ xưa.
1.5. Chùa Bích Động
Tọa lạc bên triền núi đá vôi của dãy Trường Yên, phường Nam Hoa Lư, chùa Bích Động là một trong những chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình nổi tiếng và có lịch sử lâu đời. Ngôi chùa được xây dựng từ năm 1428, dưới triều nhà Lê, và được hai vị hòa thượng Trí Kiên cùng Trí Thể trùng tu vào năm 1705. Tên “Bích Động” có nghĩa là “động xanh”, bắt nguồn từ cảnh quan hùng vĩ của núi đá, cây rừng và dòng sông Ngô Đồng bao quanh, tất cả hòa quyện tạo nên một bức tranh sơn thủy hữu tình.
Chùa được xây dựng theo thế “tọa sơn hướng thủy”, gồm ba khu chính là chùa Hạ, chùa Trung và chùa Thượng, nối tiếp nhau theo sườn núi. Chùa Hạ nằm dưới chân núi, ẩn hiện bên rặng cây xanh mát. Chùa Trung được xây trong lòng núi, nơi có những khối nhũ đá tự nhiên lấp lánh. Chùa Thượng nằm ở lưng chừng núi, là điểm cao nhất để phóng tầm mắt ngắm nhìn toàn cảnh non nước Tam Cốc. Sự kết hợp giữa công trình nhân tạo và cảnh quan thiên nhiên khiến chùa Bích Động mang nét đẹp vừa uy nghi vừa huyền ảo.
Bước qua những bậc đá cổ, du khách sẽ cảm nhận được không gian thanh tịnh, tiếng chuông chùa ngân vang giữa núi rừng hòa cùng tiếng chim và tiếng gió. Đứng từ chùa Thượng nhìn xuống, khung cảnh mây trời, sông núi và ruộng lúa hiện ra như một bức họa tuyệt mỹ. Chính vì vậy, chùa Bích Động không chỉ là điểm hành hương linh thiêng mà còn là điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn tìm về chốn bình yên giữa thiên nhiên trầm mặc.
2. Kinh nghiệm và lưu ý khi tham quan chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình
Khi ghé thăm chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng những công trình mang giá trị lịch sử và tâm linh sâu sắc mà còn có cơ hội hòa mình vào khung cảnh thiên nhiên thanh tịnh của vùng cố đô. Tuy nhiên, để chuyến đi trở nên trọn vẹn và ý nghĩa hơn, du khách nên lưu ý một vài điều sau.
2.1. Chọn thời điểm thích hợp để tham quan:
Trước hết, du khách nên chọn thời điểm thích hợp để tham quan những ngôi chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình. Mùa xuân, đặc biệt là từ tháng Giêng đến tháng Ba âm lịch, là lúc không khí lễ hội diễn ra sôi nổi nhất. Đây là thời điểm du khách có thể vừa du xuân, vừa chiêm bái cầu an đầu năm. Tuy nhiên, nếu muốn tận hưởng không gian yên tĩnh, du khách có thể đi vào mùa thu hoặc những ngày thường trong tuần, khi lượng khách không quá đông.
Không khí lễ hội nhộn nhịp tại các ngôi chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình. (Nguồn: Sưu tầm)
2.2. Trang phục và thái độ khi vào chùa:
Về trang phục, du khách nên ăn mặc lịch sự, gọn gàng, tránh đồ quá ngắn hoặc phản cảm vì đây là nơi linh thiêng. Khi vào chùa, hãy giữ thái độ nghiêm trang, nói năng nhỏ nhẹ, không xô đẩy hay cười đùa lớn tiếng. Ngoài ra, không nên sờ tay vào tượng Phật hoặc hiện vật cổ để bảo tồn giá trị văn hóa lâu đời của di tích.
2.3. Chuẩn bị vật dụng cần thiết khi leo núi:
Một kinh nghiệm hữu ích khác là nên mang theo giày thể thao hoặc giày đế mềm vì hầu hết các chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình đều nằm trên sườn núi, có nhiều bậc thang và lối đi đá. Đừng quên mang theo nước uống, nón và áo khoác nhẹ, đặc biệt nếu du khách có ý định leo lên các khu chùa trên cao như Bích Động hay Am Tiên.
2.4. Tận hưởng trọn vẹn hành trình bình yên:
Hãy dành thời gian tận hưởng không khí trong lành, chụp vài bức hình lưu niệm và lắng lòng trước vẻ đẹp cổ kính của những ngôi chùa nghìn năm tuổi. Một chuyến đi đến chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình không chỉ là hành trình du lịch mà còn là dịp để tìm lại sự bình yên trong tâm hồn giữa nhịp sống hiện đại.
2.5. Kết hợp khám phá những địa điểm du lịch nổi tiếng tại Ninh Bình:
Sau khi chiêm bái các chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình, du khách có thể tiếp tục hành trình khám phá với nhiều hoạt động trải nghiệm thú vị tại vùng đất non nước hữu tình này. Du khách có thể ngồi thuyền ngắm cảnh ở Tràng An, len lỏi qua những hang động kỳ ảo phản chiếu ánh sáng lung linh hay chèo đò dọc Tam Cốc Bích Động, nơi những cánh đồng lúa vàng óng trải dài hai bên dòng sông êm ả. Nếu yêu thích lịch sử, Cố đô Hoa Lư là nơi lý tưởng để du khách tìm hiểu về triều đại Đinh – Lê và những câu chuyện hào hùng của dân tộc.
Ngoài ra, chuyến đi sẽ thêm phần thú vị khi du khách ghé thăm Sun World Ha Nam. Khu vui chơi rộng gần 20 hecta này nổi bật với công viên nước quy mô lớn, bể tạo sóng, sông lười dài hơn 500 mét và hệ thống đường trượt cảm giác mạnh hấp dẫn. Bên cạnh đó, du khách còn có thể thư giãn tại khu trò chơi trong nhà, thưởng thức ẩm thực đa dạng và tận hưởng không gian tiện nghi giữa khung cảnh thiên nhiên xanh mát. Sun World Hà Nam chính là điểm dừng lý tưởng để kết thúc chuyến du lịch tâm linh ở Ninh Bình bằng những phút giây vui chơi và thư giãn trọn vẹn.
Hành trình khám phá chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình không chỉ đưa du khách trở về với những giá trị văn hóa và tâm linh ngàn năm, mà còn mở ra cơ hội tìm lại sự bình yên giữa thiên nhiên hùng vĩ. Mỗi ngôi chùa đều mang một câu chuyện riêng, là nơi lưu giữ tinh hoa lịch sử và niềm tin của con người vùng cố đô. Nếu bạn đang tìm kiếm một điểm đến vừa linh thiêng vừa cổ kính, hãy lên kế hoạch ngay để ghé thăm những ngôi chùa cổ Hoa Lư Ninh Bình trong bài viết này nhé.
