1. Vì sao lễ hội đầu năm ở Ninh Bình hút khách du lịch xuân 2026?
1.1. Bối cảnh du lịch và mùa lễ hội đầu năm ở Ninh Bình
Sau Tết Nguyên đán, các lễ hội đầu năm ở Ninh Bình thu hút đông đảo du khách suốt tháng Giêng. (Nguồn: Sưu tầm)
Những năm gần đây, Ninh Bình liên tục nằm trong nhóm địa phương có lượng khách du lịch đầu năm tăng cao. Đặc biệt, sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, dòng người đổ về các lễ hội đầu năm ở Ninh Bình gần như không ngớt, tạo nên bầu không khí nhộn nhịp kéo dài suốt tháng Giêng, thậm chí sang cả tháng Hai âm lịch.
Xuân 2026 được dự đoán là mùa du lịch bùng nổ khi xu hướng du lịch nội địa, du lịch tâm linh và du lịch trải nghiệm tiếp tục được ưa chuộng. Với lợi thế chỉ cách Hà Nội khoảng 90km, giao thông thuận tiện, cảnh quan đa dạng và hệ thống lễ hội phong phú, Ninh Bình trở thành lựa chọn lý tưởng cho các chuyến du xuân ngắn ngày.
Không khí lễ hội tại đây mang nét rất riêng. Đó là cảm giác vừa đặt chân đến đã nghe tiếng chuông chùa ngân vang trong sương sớm, tiếng trống hội rộn ràng từ xa, hòa cùng dòng người hành hương mang theo những mong cầu bình an, may mắn cho năm mới. Tất cả tạo nên một bức tranh du lịch đầu xuân vừa linh thiêng vừa sống động.
1.2. Ý nghĩa nổi bật của mùa lễ hội đầu năm tại Ninh Bình
Lễ hội đầu năm ở Ninh Bình không chỉ mang ý nghĩa cầu may, cầu lộc hay cầu bình an như nhiều điểm đến tâm linh khác. Ẩn sâu trong mỗi nghi lễ là giá trị văn hóa và lịch sử được tích lũy qua hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm.
Nhiều lễ hội gắn liền với tín ngưỡng tri ân tổ tiên, tưởng nhớ các vị vua, danh tướng có công dựng nước và giữ nước. Một số khác phản ánh đậm nét văn hóa nông nghiệp lúa nước, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Với du khách, việc tham gia lễ hội không chỉ là “đi lễ”, mà còn là cơ hội hiểu hơn về cội nguồn, về cách người Việt xưa gửi gắm niềm tin và hy vọng vào thiên nhiên, thần linh.
Ở góc độ du lịch trải nghiệm, mùa lễ hội đầu năm mang đến cảm giác rất khác so với những chuyến đi thông thường. Đó là sự kết nối giữa con người – lịch sử – thiên nhiên, giúp chuyến du xuân trở nên có chiều sâu và nhiều cảm xúc hơn.
2. Danh sách các lễ hội đầu năm ở Ninh Bình không thể bỏ lỡ 2026
2.1. Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn
Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn là lễ hội đặc sắc, mở đầu mùa lễ hội đầu năm tại Ninh Bình. (Nguồn: Sưu tầm)
Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn là một trong những lễ hội đặc sắc bậc nhất trong mùa lễ hội đầu năm ở Ninh Bình. Lễ hội thường diễn ra từ mùng 5 đến 7 tháng Giêng tại khu vực chân núi Đọi, tái hiện nghi lễ cày ruộng đầu năm có từ thời vua Lê Đại Hành.
Phần lễ diễn ra trang nghiêm với nghi thức xuống đồng, mở đầu cho một năm sản xuất mới, mang ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Sau đó là phần hội sôi động với các trò chơi dân gian, biểu diễn nghệ thuật truyền thống, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Điểm khác biệt của lễ hội Tịch điền so với nhiều lễ hội truyền thống khác nằm ở giá trị biểu trưng nông nghiệp rất rõ nét. Đây không chỉ là lễ hội “xem cho vui”, mà còn là dịp để nhắc nhớ về vai trò của nông nghiệp trong đời sống người Việt xưa.
2.2. Lễ hội chùa Bái Đính
Lễ hội chùa Bái Đính luôn là lễ hội tâm linh được nhắc đến đầu tiên mỗi dịp đầu năm. (Nguồn: Sưu tầm)
Nhắc đến lễ hội đầu năm ở Ninh Bình, lễ hội chùa Bái Đính luôn là cái tên được nhắc đến đầu tiên. Lễ hội thường khai hội từ mùng 6 tháng Giêng và kéo dài suốt mùa xuân, trở thành một trong những đại lễ Phật giáo lớn nhất miền Bắc.
Phần lễ của hội chùa Bái Đính diễn ra trang nghiêm với các nghi thức dâng hương, cầu quốc thái dân an. Phần hội mang đến không khí nhẹ nhàng với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật dân gian, rước kiệu và giao lưu Phật pháp.
Không gian chùa Bái Đính rộng lớn, nằm giữa núi non trùng điệp, mang đến cảm giác thanh tịnh hiếm có. Nhiều du khách lựa chọn về đây đầu năm không chỉ để cầu may, mà còn để tìm lại sự an yên, cân bằng sau một năm bận rộn.
2.3. Lễ hội chùa Tam Chúc
Lễ hội chùa Tam Chúc tổ chức bên hồ nước và núi đá vôi, mang vẻ đẹp hùng vĩ, tĩnh lặng. (Nguồn: Sưu tầm)
Lễ hội chùa Tam Chúc diễn ra trong không gian rộng lớn bên hồ nước và dãy núi đá vôi, tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ vừa tĩnh lặng. Thời gian tổ chức thường từ ngày 11, 12 tháng Giêng, thu hút đông đảo phật tử và du khách thập phương.
Các nghi thức Phật giáo tại lễ hội được tổ chức bài bản, trang nghiêm, mang ý nghĩa cầu an, cầu phúc cho năm mới. Không khí lễ hội ở Tam Chúc không quá náo nhiệt, phù hợp với những ai muốn du xuân theo phong cách chậm rãi, nhẹ nhàng.
2.4. Lễ hội Khai ấn Đền Trần
Lễ hội Khai ấn Đền Trần diễn ra từ ngày 14 đến 16 tháng Giêng tại Đền Trần. (Nguồn: Sưu tầm)
Lễ hội Khai ấn Đền Trần diễn ra từ ngày 14 đến ngày 16 tháng Giêng tại Đền Trần và Chùa Phổ Minh. Nghi thức khai ấn mang ý nghĩa nhân văn to lớn là cầu cho quốc thái dân an, thiên hạ thái bình, thịnh trị, mọi nhà chung hưởng lộc ấn Đền Trần - “Tích Phúc Vô Cương”, mọi người bước vào năm mới mạnh khoẻ, lao động hăng say, học tập, công tác tốt.
Không gian lễ hội mang màu sắc trang nghiêm, giàu tính biểu tượng, khiến nhiều người coi đây là một trong những điểm đi lễ quan trọng nhất đầu năm.
2.5. Lễ hội Phát lương Đền Trần Thương
Lễ hội Phát lương Đền Trần Thương tái hiện nghi lễ khao quân và hậu cần quân sự thời Trần. (Nguồn: Sưu tầm)
Lễ hội Phát lương Đền Trần Thương diễn ra từ ngày 12 đến ngày 15 tháng Giêng, phát lương vào đêm 14 nhằm tái hiện nghi lễ khao quân của nhà Trần và nghệ thuật hậu cần quân sự đặc sắc. Nghi thức phát lương mang ý nghĩa nhắc nhớ tinh thần đoàn kết, lòng yêu nước và sự sẻ chia trong cộng đồng.
Tham dự lễ hội, du khách không chỉ đi lễ cầu an, mà còn có dịp tìm hiểu thêm về lịch sử triều Trần thông qua các nghi lễ và hoạt động tái hiện.
2.6. Lễ hội Phủ Dầy
Lễ hội Phủ Dầy thể hiện rõ nét tín ngưỡng thờ Mẫu đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ. (Nguồn: Sưu tầm)
Lễ hội Phủ Dầy mang đậm màu sắc tín ngưỡng thờ Mẫu – một nét văn hóa đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Lễ hội diễn ra từ ngày 3/3 đến ngày 8/3 âm lịch với các nghi thức hầu đồng, rước kiệu, tạo nên không khí rộn ràng, nhiều màu sắc.
Đây là dịp để du khách khám phá một loại hình tín ngưỡng dân gian đặc biệt, vừa linh thiêng vừa gần gũi với đời sống người dân.
2.7. Lễ hội Hoa Lư
Lễ hội Hoa Lư được tổ chức hằng năm nhằm tưởng nhớ vua Đinh và Nhà nước Đại Cồ Việt. (Nguồn: Sưu tầm)
Lễ hội Hoa Lư là lễ hội lớn nhất trong năm của Ninh Bình, được tổ chức từ ngày 9 - 11/3 âm lịch tại khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư nhằm tưởng nhớ Đinh Tiên Hoàng đế và kỷ niệm sự ra đời của Nhà nước Đại Cồ Việt.
Không gian lễ hội mang đậm dấu ấn lịch sử với các nghi lễ trang trọng, màn tái hiện lịch sử và hoạt động văn hóa dân gian phong phú. Đây là điểm đến không thể bỏ lỡ với những ai yêu thích tìm hiểu lịch sử Việt Nam trong hành trình du xuân.
3. Hướng dẫn kinh nghiệm đi lễ hội đầu năm ở Ninh Bình
3.1. Thời điểm lý tưởng và lưu ý lịch khởi hành
Thời điểm đẹp nhất để tham gia lễ hội đầu năm ở Ninh Bình thường từ mùng 6 đến rằm tháng Giêng. Nếu muốn tránh đông, du khách nên đi vào các ngày trong tuần hoặc đến sớm vào buổi sáng.
3.2. Tips trang phục và chuẩn bị lễ vật khi đi lễ hội
Trang phục nên gọn gàng, kín đáo, phù hợp với không gian tâm linh. Lễ vật không cần cầu kỳ, quan trọng là sự thành tâm. Du khách cũng nên chú ý giữ gìn vệ sinh, hạn chế rác thải và tôn trọng quy định tại các khu di tích.
3.3. Kinh nghiệm di chuyển, gửi xe, lưu trú dịp lễ hội
Ninh Bình có thể dễ dàng di chuyển bằng ô tô cá nhân, xe khách hoặc tàu hỏa. Dịp lễ hội nên đặt trước nơi lưu trú để tránh tình trạng cháy phòng, ưu tiên khu vực gần Tràng An, Bái Đính hoặc trung tâm thành phố.
4. Gợi ý lịch trình du xuân mùa lễ hội đầu năm ở Ninh Bình 2026
Với những du khách không có quá nhiều thời gian nhưng vẫn muốn cảm nhận trọn vẹn không khí lễ hội đầu năm ở Ninh Bình, lịch trình 2 ngày 1 đêm được xem là lựa chọn hợp lý và dễ triển khai nhất. Hành trình này vừa đủ để tham dự các lễ hội tiêu biểu, vừa kết hợp tham quan danh thắng nổi tiếng, giúp chuyến du xuân không bị dồn dập hay mệt mỏi.
Ngày đầu tiên, du khách nên khởi hành từ Hà Nội từ sáng sớm để tránh tắc đường và có nhiều thời gian trải nghiệm. Điểm dừng chân đầu tiên có thể là lễ hội Hoa Lư hoặc lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, tùy theo thời điểm và sở thích. Nếu yêu thích không khí lịch sử, trang nghiêm, lễ hội Hoa Lư sẽ mang đến cảm giác rất đặc biệt khi được hòa mình vào không gian Cố đô, nghe lại những câu chuyện về các vị vua Đinh – Lê và chứng kiến các nghi lễ truyền thống mang đậm dấu ấn triều đại xưa. Còn nếu muốn trải nghiệm nét văn hóa nông nghiệp đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ, lễ hội Tịch điền lại mang đến cảm giác gần gũi, mộc mạc, đúng tinh thần “khai xuân – mở lộc”.
Sau khi tham dự lễ hội buổi sáng, khoảng gần trưa, du khách có thể di chuyển về khu vực Tràng An để nghỉ ngơi và ăn trưa. Một bữa cơm địa phương nhẹ nhàng với dê núi, cơm cháy, canh rau rừng sẽ giúp nạp lại năng lượng trước hành trình buổi chiều. Trải nghiệm ngồi thuyền vãn cảnh Tràng An vào đầu xuân là một điểm nhấn không nên bỏ lỡ. Không gian sông nước trong veo, núi non xanh mướt, xen lẫn những ngôi đền cổ nằm nép mình trong thung lũng tạo cảm giác vừa thư thái vừa linh thiêng, rất phù hợp với tinh thần du xuân đầu năm.
Kết thúc hành trình Tràng An, du khách có thể ghé thăm đền Thái Vi – một điểm đến tâm linh yên tĩnh, nằm sâu trong khu vực núi đá vôi. Không đông đúc như các điểm lễ lớn, đền Thái Vi mang đến cảm giác trầm lắng, thích hợp để dâng hương, cầu an và dành vài phút lắng lại giữa thiên nhiên. Buổi tối, du khách quay về trung tâm thành phố Ninh Bình hoặc khu vực gần Tràng An để nghỉ ngơi, dạo nhẹ một vòng phố xá, thưởng thức đặc sản địa phương và chuẩn bị cho ngày tiếp theo.
Ngày thứ hai của hành trình nên bắt đầu sớm với điểm đến quen thuộc nhưng không bao giờ thiếu sức hút: chùa Bái Đính. Đi chùa vào buổi sáng giúp tránh đông và giữ được không gian thanh tịnh hơn. Du khách có thể thong thả tham quan quần thể chùa, dâng hương tại các điện chính, chiêm bái tượng Phật và tận hưởng cảm giác an yên rất đặc trưng của Bái Đính vào những ngày đầu năm. Đây cũng là khoảng thời gian nhiều người lựa chọn để cầu cho một năm mới bình an, sức khỏe và thuận lợi trong công việc.
Sau khi tham quan chùa Bái Đính, tùy vào thời gian còn lại, du khách có thể mở rộng hành trình bằng việc ghé Quảng trường trống Đọi Tam. Không gian rộng rãi, thoáng đãng cùng hình ảnh những chiếc trống lớn mang đậm dấu ấn làng nghề truyền thống sẽ mang đến một trải nghiệm khá khác so với các điểm lễ hội tâm linh trước đó. Đây cũng là điểm dừng chân phù hợp để chụp ảnh, nghỉ ngơi nhẹ trước khi kết thúc chuyến du xuân.
Du xuân mùa lễ hội đầu năm ở Ninh Bình không chỉ là chuyến đi cầu an đầu năm, mà còn là hành trình tìm về cội nguồn văn hóa, lịch sử và sự bình yên trong tâm hồn. Và có lẽ, chính điều đó khiến Ninh Bình luôn giữ được sức hút rất riêng mỗi độ xuân về.
